^{PRZEGLĄD CENTRALNOAZJATYCKI}

Do aplikacji tłumaczeniowej Google być może dołączy język kirgiski. Tadżycy sukcesywnie wycinają lasy na opał. Kazachstan chwali się polskim znaczkiem z okazji dwudziestej rocznicy uzyskania niepodległości. Uzbekistan jest pierwszym krajem we Wspólnocie Niepodległych Państw z całodobowym kanałem telewizyjnym HD.

Kirgistan

Grupa kirgiskich aktywistów chce wprowadzić języki kirgiski do aplikacji tłumaczeniowej w wyszukiwarce Google – informuje Nate Schenkkan w portalu EurasiaNet.org. Problemem jest jednak niewielka liczba elektronicznych słowników kirgisko-angielskich w internecie. Oznacza to, że aby inicjatorom akcji pod hasłem „Chcemy kirgiskiego w Google Tłumacz” udało się zrealizować pomysł, potrzebują wsparcia kirgiskich internautów, którzy ręcznie wpiszą angielskie tłumaczenia kirgiskich słów do specjalnej bazy danych. Chodzi dosłownie o milion wyrazowych par z różnych dziedzin: biologii, matematyki, literatury i historii. Na początku grudnia baza liczyła zaledwie dwadzieścia pięć tysięcy wpisów. Osiągnięcie miliona rekordów planowane jest do końca 2012 roku. Tymczasem według najnowszych badań socjologicznych, 81 procent Kirgizów spośród 5,5 miliona obywateli Kirgistanu nigdy nie używało sieci internetowej. Google Tłumacz oferuje obecnie sześćdziesiąt dwie wersje językowe.

Tadżykistan

Mniej niż cztery godziny dziennie – tak w niektórych regionach Tadżykistanu wygląda zimowe zaopatrzenie w prąd. Portal EurasiaNet.org pisze, że z tego powodu towarem pierwszej potrzeby w tym kraju staje się drewno. Zwłaszcza że importowane paliwa i węgiel bardzo szybko drożeją. Popularność drewna jako opału zaczęła się w Tadżykistanie dwadzieścia lat temu, kiedy runął Związek Radziecki, a wraz nim zniknęło dotowane z Moskwy tanie paliwo. Zaczął się wtedy masowy wyrąb lasów. Według informacji Programu do spraw Rozwoju ONZ, od uzyskania niepodległości w Tadżykistanie zniknęło z powierzchni kraju 70 procent zalesionych terenów w górach. Sprzyja to lawinom błotnym, erozji gleby i utrudnia zapobieganie powodziom. Wspomniana agenda ONZ twierdzi, że owe czynniki uniemożliwiają rocznie uprawy rolne na blisko pięćdziesięciu tysiącach hektarów, przy czym grunty orne w całym Tadżykistanie to mniej niż 700 tysięcy hektarów. Lawiny błotne spowodowane erozją gleby w maju 2010 roku w miejscowości Kulab zabiły piętnaście osób i zniszczyły kilkaset domów. Prawie 70 procent mieszkańców kraju żyjących na obszarach wiejskich używa drewna jako opału. Tymczasem strażnicy leśni borykają się z problemami. Jeden z nich, cytowany przez EurasiaNet.org, chroni pięć tysięcy hektarów w Dolinie Gunt w Pamirze, mimo że nie ma… samochodu. Jak twierdzi, zarabia miesięcznie 150 somoni (równowartość około 85 złotych) i dlatego obowiązki zawodowe musi dzielić z pracą na roli, aby utrzymać siebie i rodzinę. Dlatego niemiecka agencja rządowa do spraw rozwoju sugeruje tadżyckim władzom jak najszybszą prywatyzację lasów w górach Pamiru. Okoliczni rolnicy w zamian za 70 procent dochodów z użytkowania obszarów leśnych musieliby się nimi opiekować.

Uzbekistan

Pierwszy na obszarze WNP całodobowy kanał naziemnej telewizji cyfrowej nadaje w Uzbekistanie. Prezentację telewizji Uz.HD w technologii HD zorganizowano w Taszkiencie w przededniu dziewiętnastej rocznicy uzyskania niepodległości. Uzbecka Agencja Informacyjna UzA informuje, że inicjatorem cyfrowej rewolucji w uzbeckiej telewizji jest prezydent kraju Islam Karimow. Zakończenie cyfryzacji planowane jest za trzy lata. Obecnie trwają prace nad zapewnieniem nadawania naziemnej telewizji cyfrowej zarówno w stolicy kraju Taszkiencie, jak i pozostałych regionach Uzbekistanu. Specjalny dekoder pozwala telewidzom między innymi w Samarkandzie, Bucharze, Ferganie, regionie Kaszkadaria i Republice Karakalpakstan na odbiór dwunastu programów w technologii HD, w tym siedmiu kanałów lokalnych.

Turkmenistan

Całodobowy telewizyjny kanał sportowy wystartuje w Turkmenistanie. Informuje o tym państwowa agencja informacyjna TDH. Specjalne zarządzenie w tej sprawie wydał prezydent Gurbanguły Berdimuhamedow tuż po posiedzeniu rządu, podczas którego zapadła decyzja o  uruchomieniu programu. Kanał Sport TV zacznie nadawanie w pierwszy dzień 2012 roku. W założeniach programowych zapisano, że stacja ma promować zdrowy tryb życia, popularyzować sport i kulturę fizyczną wśród młodzieży, co w zamyśle ma poprawić wyniki turkmeńskich sportowców na zawodach międzynarodowych.

Kazachstan

Kazachstan chwali się polskim znaczkiem z okazji dwudziestej rocznicy uzyskania niepodległości. Dziennik „Express-K” pisze, że walor wyemitowała Poczta Polska. Znaczek przedstawia mapkę konturową Kazachstanu wypełnioną narodowymi ornamentami i napis: „20 lat niepodległości Kazachstanu”. Wydano pół miliona pamiątkowych znaczków o nominalnej wartości 2,4 złotych. Przy okazji  zaprezentowano także okolicznościową kopertę. Projekt wybrano w specjalnie zorganizowanym konkursie plastycznym, który wygrała mieszkająca w Japonii polska artystka Aleksandra Ubukata. Wcześniej kazachska poczta Kazpost w ramach współpracy międzynarodowej wyemitowała znaczek dokumentujący wizytę Jana Pawła II w Astanie. Natomiast w ubiegłym roku na rynku filatelistycznym pojawił się walor w postaci okolicznościowego stempla poświęconego dwusetnej rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.

Robert Rajczyk