Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Jak wyglądał początek końca ZSRR
2016-12-16
Andrzej Brzeziecki

16 grudnia 1986 roku miała miejsce jedna z najważniejszych rozmów telefonicznych w historii Związku Radzieckiego. Była krótka, ale okazała się tym kamyczkiem, który poruszył lawinę, grzebiąc imperium.

 

To musiał być jeden z najdziwniejszych dni w życiu Andrieja Sacharowa, choć przecież ten wybitny fizyk i laureat Nagrody Nobla widział już bardzo wiele. Późnym wieczorem 15 grudnia 1986 roku, gdy wraz ze swoją żoną Jeleną Bonner, którą pieszczotliwie nazywał Lusią, siedzieli w fotelach w ich mieszkaniu w mieście Gorki i oglądali telewizję, ktoś zadzwonił do drzwi. Chwila wahania. Było późno, a Andriej Dmitrijewicz i jego małżonka nie mieli w mieście przyjaciół, którzy mogliby złożyć niezapowiedzianą wizytę. Sacharow jednak otworzył, choć obawiał się kolejnej rewizji. W progu stało dwóch monterów i funkcjonariusz KGB, który sucho oznajmił, że kazano założyć telefon. Gdy było już po wszystkim, ten sam funkcjonariusz powiedział: „Jutro o dziesiątej będą do was dzwonić".

Najsłynniejszy dysydent ZSRR, jak sam potem wspominał, nie wiedział, co myśleć. Mijał już siódmy rok zesłania do zamkniętego miasta Gorki (Niżnyj Nowgorod). Sacharow podejrzewał, że może znów chodzi o jakiś wywiad – konsekwentnie ich odmawiał, bojąc się manipulacji. Następnego dnia czekał jednak przy aparacie, ale o godzinie 10 nikt nie zadzwonił. O 11 ani w południe też zresztą nie. Dopiero o 15, gdy zrezygnowany postanowił wyjść do sklepu po chleb, aparat się odezwał. Sacharow podniósł słuchawkę i usłyszał kobiecy głos: „Będzie z panem rozmawiał Michaił Siergiejewicz". Po chwili padły słowa: „Dzień dobry. Tu Gorbaczow". A zaraz potem te najważniejsze: „Będzie pan mógł wrócić do Moskwy".

 

Andrzej Brzeziecki jest redaktorem naczelnym NEW.

 

To fragment artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze „Polityki" (nr 51/2016). Więcej na Polityka.pl.

Wykorzystane zdjęcie: GaHetNa (Nationaal Archief NL) (cc by-sa 3.0) commons.wikimedia.org


Polecamy inne artykuły autora: Andrzej Brzeziecki
Powrót
Najnowsze

Gorące lato w Gruzji

19.07.2018
Wojciech Wojtasiewicz
Czytaj dalej

Być politycznym romantykiem

16.07.2018
Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz
Czytaj dalej

Wymazana pamięć Donbasu

13.07.2018
Jewgienija Biełorusiec Olha Rusina
Czytaj dalej

Inszallach zabija innowacyjność

10.07.2018
Zbigniew Rokita
Czytaj dalej

Na wojnę

06.07.2018
Aneta Strzemżalska
Czytaj dalej

Akt oskarżenia przeciwko Banderze

02.07.2018
Marek Wojnar
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu