Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Sokrates z Berdyczowa
2013-12-10
Ludzie, Idee, Inspiracje
Grzegorz Przebinda

W Polsce ukazała się wielka powieść Wasilija Grossmana Życie i los. Grossmanowi zarzucano często – nawet w dobrej wierze, w imię obrony ideałów demokratycznych – fatalizm w odniesieniu do Rosji, niewiarę, że może ona rozwijać się w sposób wolny, inaczej niż przez tysiąc lat niewolnictwa.

Wasilij Grossman (1905-1964) przeszedł do historii literatury głównie jako autor dwóch późnych powieści, które śmiało można wpisać na listę arcydzieł prozy rosyjskiej XIX i XX wieku. Pierwszy z tych wielkich utworów – 170-stronicowa mikropowieść Wszystko płynie – powstał w latach 1955-1963, utwór drugi – 870-stronicowa epopeja Życie i los – został ukończony w 1960 roku i natychmiast skazany w ZSRR na unicestwienie. Mimo że Grossmana w stalinowskim ZSRR publikowano już od 1934 roku, to od swego debiutu nie napisał nic, czego musiałby się wstydzić. Owszem, skoro żył w tym kraju i chciał tworzyć, musiał iść na pewne ustępstwa wobec władzy, która na przykład nakazała mu zmienić tytuł jednej z powieści – utwór Za słuszną sprawę (1952) w autorskim zamierzeniu miał nazywać się Stalingrad, bo Grossman przeżył okupację miasta jako korespondent wojenny. Odmówiono jednak Żydowi – a było to dokładnie w czasie przygotowywania przez Stalina sfi ngowanego procesu przeciwko rzekomym żydowskim „lekarzom-mordercom” – prawa do tak ogólnego przemawiania w „imieniu narodu”. Za namową Aleksandra Twardowskiego, redaktora naczelnego miesięcznika „Nowyj Mir”, autor wstawił też do powieści dość nijaki rozdzialik o Stalinie.


Polecamy inne artykuły autora: Grzegorz Przebinda
Powrót
Najnowsze

Warszawa: Tych lat nie zapomni historia… Stosunki polsko-sowieckie w czasie II wojny światowej

19.08.2019
NEW
Czytaj dalej

Płomień Braterstwa – Szukanie łączników

16.08.2019
Sonia Knapczyk
Czytaj dalej

Obalić bolszewików

15.08.2019
Jan Pisuliński
Czytaj dalej

Schyłek putinizmu nie jest równoznaczny z perspektywą budowy demokracji

14.08.2019
Jadwiga Rogoża Krzysztof Popek
Czytaj dalej

Gdańsk: Pokazucha. Na gruzińskich zasadach

12.08.2019
NEW
Czytaj dalej

Jedenasta rocznica wybuchu wojny sierpniowej

08.08.2019
Wojciech Wojtasiewicz
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu