Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Ankieta „Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko” – Strach i fascynacja
2018-04-06
Ziemowit Szczerek

Ziemowit Szczerek: „Wschód. Nie wiem, zaczął się chyba w Radomiu. To było coś, przed czym raczej uciekałem, co mnie przerażało, a co chciałem – i potrzebowałem – oswoić. Jak inne lęki”.

Wschód mnie przerażał, bo żyłem w PRL, za kordonem żelaznej kurtyny, w krajach, które będąc po jednej stronie, tak podobne były do tych ze strony drugiej, a jednak funkcjonowały w innej rzeczywistości. Zupełnie innej. I wiedziałem też, że cała ta opowieść o komunizmie i kurtynie – nie wystarczy, by je opisać. Już przecież Gombrowicz, przed wojną jeszcze, pisał o swoim lęku, że Polska przynależy – mimo swojej rzymskości, łacinki, rzymskiego prawa i obrządku – do Wschodu, do czegoś, co się bynajmniej nie na centrum europejskiej cywilizacji rozciąga, a w drugim kierunku. Czegoś, co odciąga. Ale jednocześnie fascynację tym Wschodem czułem. I nie chodziło tutaj o jego orientalizowanie – choć uważam to histeryczne i kategorycznie odżegnywanie się od jakiejkolwiek formy „orientalizacji” za przesadę robiącą krzywdę wyobraźni. Chodziło o poznanie wypieranej strony siebie samego. I siebie samych.

Książki. Cóż: nie byłoby mnie bez Ukraińców. Andruchowycz, Prohaśko, gdzieś tam pojawiał się Żadan. Wynnyczuk. Czesi, oczywiście, choć ich wschodniość jest absolutnie przez nich wypierana, to jednak nie do końca są w stanie to zrobić. Rosjanie, oczywiście. Litwini. Polacy piszący o Wschodzie. Geopolitycy.

No i podroże. Wyobrażanie sobie. Czytanie relacji. Podrożowanie samo w sobie. Poznawanie świata płackart i kupiejnych, marszrutek i taksistow. Kwartir i gostinic. Cały ten radziecki i poradziecki świat, ktory nie był wcale mniej kolorowy i ciekawy od tego, ktory funkcjonował na Zachodzie. Zachod ma Hiszpanię i Włochy? Radziecja ma Gruzję i Krym! Zachod ma drzemiący antyk Rzymu? Wschod ma Armenię! Zachod ma Skandynawię? Wschod ma Karelię i Przybałcie! I tak dalej, i dalej, aż po Daleki Wschod.

Ziemowit Szczerek

 

Prezentujemy jeden z głosów z ankiety, która ukazała się w najnowszym numerze NEW: Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko.

Fot. Alexey Klyukin (cc by-sa 2.0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Gorące lato w Gruzji

19.07.2018
Wojciech Wojtasiewicz
Czytaj dalej

Być politycznym romantykiem

16.07.2018
Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz
Czytaj dalej

Wymazana pamięć Donbasu

13.07.2018
Jewgienija Biełorusiec Olha Rusina
Czytaj dalej

Inszallach zabija innowacyjność

10.07.2018
Zbigniew Rokita
Czytaj dalej

Na wojnę

06.07.2018
Aneta Strzemżalska
Czytaj dalej

Akt oskarżenia przeciwko Banderze

02.07.2018
Marek Wojnar
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu