W Polsce Ukraińcy używają liturgicznego kalendarza gregoriańskiego lub juliańskiego. Zależy. Obchodzą więc święta często w innym czasie niż Polacy. A to wcale nie takie proste. 

Kilka dni temu musiałem dostać się na pogrzeb ciotki Tekli. Uroczystość miała się rozpocząć w Wielką Sobotę o 12.00 we Lwowie, by potem przenieść się do jednej z podlwowskich wsi, gdzie ciocia miała być pochowana. Jak tam dojechać? Tekst ten dedykuję ministrom transportu i infrastruktury Polski oraz Ukrainy, a także kibicom piłkarskim zmierzającym na Euro 2012.

Francja od dawna była krajem imigracji – napływali do niej w przeszłości Włosi, Hiszpanie, Portugalczycy, osiedlali się i integrowali. W przypadku Polski przynosi na razie więcej korzyści niż problemów. Trzy najliczniejsze grupy to nasi „Włosi” i „Portugalczycy”, bliscy nam pod względem kulturowym i etnicznym, niebudzący obaw, jeśli chodzi o możliwości integracji z polskim społeczeństwem. To na nich trzeba postawić.

Każdy kraj można przedstawić w krzywym zwierciadle, ale czy chcielibyśmy, żeby tak nas przedstawiały zagraniczne media – zapewne nie. Dlatego w imię – wiem, że to wyświechtane sformułowanie – „strategicznego partnerstwa” polsko-ukraińskiego warto pomyśleć, jak się przedstawia w Polsce Ukrainę.

W środę minister Radosław Sikorski napisał na Twitterze: „Rodacy! Popierajmy arabskie demokracje. Odwiedzajmy Egipt i Tunezję. W kurortach jest bezpiecznie. Ich gospodarki potrzebują sterydu”. Nie chcę tu wnikać w wewnątrzpolityczne aspekty deklaracji szefa polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Pragnę natomiast zwrócić uwagę na trzy inne kwestie.

23 березня синод Української Греко-Католицької Церкви (УГКЦ) обрав нового верховного архієпископа Києво-Галицького – Святослава Шевчука, кандидатуру якого затвердив Папа Бенедикт XVI – omówienie tekstu Andrzeja Szeptyckiego na stronie „InoZMI”.



Wcześniejsze teksty ze strony „Nowej Europy Wschodniej” dostępne są tutaj.

W dniu 23 marca synod Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego zebrany w Brzuchowicach koło Lwowa wybrał nowego zwierzchnika UKGK. Został nim władyka Światosław Szewczuk.

Czy przemówienie ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego napawa optymizmem? Czy obecny rząd nadal uważa wspieranie państw Europy Wschodniej za priorytetowy cel swojej polityki zagranicznej?

Komentarz Andrzeja Szeptyckiego: „Wydaje się, że realizm, o którym mówi minister Sikorski, jest stosowany w sposób nieco wybiórczy. Dobrze widać to, jeśli porównamy założenia naszej polityki w odniesieniu do Rosji i Ukrainy”.

Komentarz Wojciecha Tworkowskiego: „Minister Radosław Sikorski postawił sprawę jasno. Jesteśmy dwudziestą gospodarką świata i niewiele z tego wynika. Zza pięknych i często mądrych słów wyziera brak wizji polskiej polityki zagranicznej oraz rozsądnej definicji polskich interesów w globalnej społeczności”.

Wydaje się, że realizm, o którym mówi minister Sikorski, jest stosowany w sposób nieco wybiórczy. Dobrze widać to, jeśli porównamy założenia naszej polityki w odniesieniu do Rosji i Ukrainy.

Łatwo uważać wszystkie niemiłe Polakom zjawiska, które zachodzą na Ukrainie i gdzie indziej, za wynik rosyjskiego wmieszatielstwa, trudniej pogodzić się z tym, że Ukraińcy po prostu sami sobie taki los gotują.

SPOTKANIE ODWOŁANE. PRZEPRASZAMY.

Czemu w Polsce nikogo nie interesuje fakt, że były wicepremier Rzeczpospolitej Polskiej bryluje na mińskich, kijowskich, bodaj czy nie moskiewskich salonach i śledzi każde wybory na obszarze poradzieckim jako reprezentant Wspólnoty Niepodległych Państw?

Czy rzeczywiście dyskusja na temat ewentualnej rosyjskiej agresji na Polskę jest u nas tłumiona, zaś ci, którzy wywołują podobny temat, określani są mianem zbiorowego Macierewicza? Czy faktycznie nasi przywódcy zamiast realnie się zastanowić nad groźbą, wolą nas mamić „nadziejami, że Polska pomoże w modernizacji Rosji”?

Na konferencji w Estonii, pierwszego dnia był jeden główny temat: Rosja. Ze smutkiem stwierdzam, że w Polsce taka konferencja nie mogłaby się odbyć, w każdym razie nie z udziałem przedstawicieli najwyższych władz. Jej organizatorzy zostaliby zaklasyfikowani jako „rusofobi” i „oszołomy” spod znaku posła Antoniego Macierewicza i „Gazety Polskiej”.

Nasze myślenie o Wschodzie często napotyka dwa problemy. Pierwszy z nich to idealizm, czy może raczej sentymentalizm, towarzyszący nam przy powrocie na ziemie przodków. Drugi grzech to mniej lub bardziej świadome stosowanie podwójnych standardów.

Istnienie Rosji stawia pod znakiem zapytania wypracowane z mozołem zasady współżycia międzynarodowego, obowiązujące w Europie i w jakimś stopniu w powszechnym systemie międzynarodowym. Zmusza do wyborów między takimi wartościami, jak demokracja, prawa człowieka oraz współpraca międzynarodowa i rozwój gospodarczy.

Argumenty moich adwersarzy są zaś z punktu widzenia wymogów polityki praktycznej całkowicie kontrproduktywne. Czy można bowiem cokolwiek osiągnąć, jeśli się założy, że nic się nie da zrobić, jeśli z góry się wie, że Rosji nie można zmienić?

Czy Rosja powinna włączyć się w proces integracji europejskiej w oparciu o model wypracowany przez Norwegię i Szwajcarię? Czy za naszego życia uda się przejechać z Lizbony do Władywostoku bez kontroli paszportowej?
 
Przeczytaj o tym w dyskusji na temat najnowszego raportu pt. Partnerstwo Wschodnie i nowy impuls dla stosunków UE-Rosja .

Komentarz Andrzeja Szeptyckiego: „Wariant norwesko-szwajcarski zdaje się zakładać – zgodnie z zasadami wspólnego rynku – swobodę przepływu towarów, usług, kapitału i ludzi (siły roboczej). Trudno to sobie wyobrazić przy istniejących obecnie w Rosji warunkach prowadzenia działalności gospodarczej.”

Wywiad ze Sławomirem Dębskim: „Naszym zdaniem, inicjatywy takie jak Partnerstwo Wschodnie czy Synergia Czarnomorska mogłyby być przez Rosję i inne państwa Europy Wschodniej postrzegane jako służące przyspieszeniu procesu takiej harmonizacji, a więc sprzyjające modernizacji całej Europy Wschodniej.”

Komentarz Przemysława Żurawskiego vel Grajewskiego: „Rosja ma dostateczną liczbę for współpracy z Zachodem. Ma też cztery wspólne przestrzenie UE-Rosja. Zanim zaproponujemy jej następne struktury i następne fora współpracy, dobrze byłoby przekonać się, że w ramach już istniejących działa ona zgodnie z duchem integracji europejskiej i wartościami promowanymi przez Unię Europejską.”

Komentarz Dominika Jankowskiego: „Pewnie jest w tym wiele prawdy, że soft power Partnerstwa Wschodniego jest wciąż za mało atrakcyjny. Niemniej jednak krytycy pomijają kluczowy element tej układanki: w brukselskiej biurokracji trudno z poziomu negacji przejść do sfery hurraoptymistycznej afirmacji.”

Komentarz Elżbiety Kacy: „Rosja to już nie niedźwiedź grizzli, ale raczej miś panda na wymarciu, siedzący, niestety, na atomowej poduszce.”

Komentarz Olgi Nadskakuły: „Tezą wyjściową przedłożonej w raporcie propozycji jest obowiązek przyjęcia przez Rosję pewnych europejskich standardów. Nawet jeśli z naszej (unijnej) perspektywy takie rozwiązanie jest korzystne dla obu stron, nie musi być za takie uważane przez rosyjską elitę władzy.”

Komentarz Katarzyny Pisarskiej: „Przygotowany przez polsko-rosyjską grupę ekspertów raport trudno nazwać dokumentem o charakterze strategicznym. Planowanie strategiczne jest bowiem procesem nakierowanym na określenie i realizację wspólnie uzgodnionych dla instytucji lub państw celów.”

Komentarz Łukasza Adamskiego: „Argumenty moich adwersarzy są zaś z punktu widzenia wymogów polityki praktycznej całkowicie kontrproduktywne. Czy można bowiem cokolwiek osiągnąć, jeśli się założy, że nic się nie da zrobić, jeśli z góry się wie, że Rosji nie można zmienić?”

Wariant norwesko-szwajcarski zdaje się zakładać – zgodnie z zasadami wspólnego rynku – swobodę przepływu towarów, usług, kapitału i ludzi (siły roboczej). Trudno to sobie wyobrazić przy istniejących obecnie w Rosji warunkach prowadzenia działalności gospodarczej.

Ukraina była od dawna ważna dla Polski – nasi politycy jako pierwsi uznali niepodległość Ukrainy. Gra była warta świeczki, bo symbolika miała wzmocnić nasze relacje i pomóc w zatarciu tragicznych wspomnień, które tkwiły w pamięci obu stron. Polscy politycy wsparci potężną dawką teoretyczną – dorobkiem środowiska paryskiej „Kultury” – mieli dokonać przełomu w naszych wspólnych relacjach.

W 2004 roku wydawało się, że ta cezura jest w zasięgu ręki – to właśnie wtedy mieliśmy dla siebie największe poważanie od czasów uzyskania niepodległości, i to nie tylko wśród klasy politycznej, ale także wśród obywateli. Narastające problemy wewnętrzne Ukrainy i pragmatyzowanie polityki zagranicznej obu państw ponownie postawiło naszą wspólną przyszłość pod znakiem zapytania.

Na łamach „Nowej Europy Wschodniej” nieraz staraliśmy się rzetelnie przedstawiać te problemy oraz pokazywać różne spojrzenia na ich przyczyny i skutki. Dlatego wyłącznie kwestią czasu było wydanie numeru ukraińskiego. Pragniemy podzielić się z ukraińskimi czytelnikami efektami naszej pracy. W numerze nie mogło zabraknąć wywiadów z pierwszym premierem III RP Tadeuszem Mazowieckim i ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim.

Ocena własnej historii z punktu widzenia cudzoziemców często pozwala spojrzeć na nią z nowej perspektywy, czego próbują dokonać Łukasz Adamski, opisując Wołodymyra Antonowycza, oraz Timothy Snyder, przybliżając postać Wasyla Wyszywanego.

Oprócz tego teksty między innymi: Romana Kabaczija, Witalija Portnikowa, Mykoły Riabczuka, Andrzeja Szeptyckiego, Marcina Wojciechowskiego.

Zapraszamy do lektury!

Popuśćmy wodze fantazji. Jest rok 2012. Choć Władimir Putin postanowił wrócić na Kreml po czterech latach przerwy, Miedwiediew podejmuje decyzję, że będzie ubiegać się o reelekcję. Rosyjski duumwirat się rozpada.

Uczelnia, jak i cały Kościół greckokatolicki, wbrew przeciwnościom, rozwija się. Symboliczny jest pod tym względem fakt, że nowy kampus – dom akademicki, biblioteka, już zbudowana cerkiew – powstaną na miejscu zaplanowanego przez władze sowieckie, ale nigdy nie ukończonego teatru.

24 sierpnia wywieszę flagę – niebiesko-żółtą. Warto pamiętać o tym, co zdarzyło się przed dziewiętnastu laty, gdyż powstanie niepodległej Ukrainy w nieodwracalny sposób zmieniło nasz świat. Nie zapominajmy o tym.

Powierzchowna analiza może skłaniać do przekonania, że jeśli chodzi o stosunki z Ukrainą, prezydent-elekt wpisuje się w polski mainstream.

Pięć lat po pomarańczowej rewolucji Ukraina przestała być modna.

8 kwietnia minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski przedstawił w Sejmie doroczną informację o założeniach polskiej polityki zagranicznej.