Przegląd gruziński.

Przegląd gruziński. Micheil Saakaszwili podczas swojej wizyty w Azerbejdżanie zapowiedział, że Tbilisi i Baku wspólnie będą ubiegać się o organizację mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2020 roku. Po zwycięstwie Władimira Putina w wyborach prezydenckich doszło do wymiany kolejnych „uprzejmości” pomiędzy przywódcami Gruzji i Rosji. Do Tbilisi zawitał szef niemieckiej dyplomacji Guido Westerwelle.

Micheil Saakaszwili uczestniczył w Warszawie w drugim szczycie Partnerstwa Wschodniego. Minister spraw zagranicznych Grigol Waszadze rozmawiał w Nowym Jorku z amerykańską sekretarz stanu Hillary Clinton. Natomiast Aleksander Ankwab zainaugurował swoją prezydenturę i wyznaczył Leonida Lakerbaję na stanowisko premiera Abchazji.

Relacje Ukrainy z Unią Europejską w kontekście aresztu Julii Tymoszenko i samoizolacja Białorusi zdominowały szczyt Partnerstwa Wschodniego w Warszawie.

Prezydent Saakaszwili wieszczy upadek Rosji, jeśli będzie ona kontynuować agresywną politykę. W siedzibie ONZ mówił o upadku Związku Radzieckiego i reformach w swoim kraju. W Gruzji wraz z jesienią rozpoczyna się nowy sezon polityczny. Jedna z opozycyjnych partii planuje marsz protestacyjny. Stosunki między Tbilisi a Brukselą ulegają zacieśnieniu.

Jesienią prezydent Francji Nicolas Sarkozy i sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen odwiedzą Gruzję. W Tbilisi odbyło się trzydniowe spotkanie dyplomatów. Gruzińskie władze liczą na przyspieszenie integracji ich kraju z NATO. Piąta runda rozmów gruzińsko-rosyjskich w sprawie akcesji Moskwy do Światowej Organizacji Handlu zakończyła się fiaskiem.

19 września, poniedziałek, godz. 18.00, klubokawiarnia Meskalina, Stary Rynek 6, Poznań

Spotkania ze Wschodem to cykliczne wydarzenie prezentujące specyfikę krajów Partnerstwa Wschodniego. 19 września, podczas pierwszego spotkania, Maciej Karczewski i Maja Olędzka przedstawią zarówno pod kątem naukowym, jak i podróżniczym Gruzję, jakiej nie znamy.

22 września, czwartek, godz. 18.00, Kamienica pod Złotym Słońcem, Rynek 6, Wrocław

Z czym kojarzy się Gruzja? Z winem, słynnymi toastami, Kaukazem, charakterystyczną kuchnią, Katie Melua czy może książką Marcina Mellera?

Goście: Anna Dziewit-Meller, Marcin Meller, Nikoloz Nikolozishvili

Micheil Saakaszwili wyraził nadzieję, że najbliższy szczyt Partnerstwa Wschodniego okaże się przełomowy na drodze Gruzji do członkostwa w Unii Europejskiej. Do Gruzji przybywa coraz więcej turystów, gruzińskie wino staje się znakiem rozpoznawczym kraju, a inflacja maleje. Ponadto Tbilisi oskarża Moskwę o naruszenie przestrzeni powietrznej.

Aleksander Ankwab został wybrany w pierwszej turze nowym prezydentem separatystycznej Abchazji. Philippe Lefort został powołany na stanowisko Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej do spraw Kaukazu Południowego. Moskwa oskarża Tbilisi o przygotowanie prowokacji na wielką skalę, a w Afganistanie ginie gruziński żołnierz.

Anatolij Bibilow to prawdopodobny następca Eduarda Kokojty’ego na stanowisku prezydenta Osetii Południowej. Rosną szanse Siergieja Szamby na zwycięstwo w wyborach prezydenckich w Abchazji 26 sierpnia.

Prezydent Federacji Rosyjskiej Dmitrij Miedwiediew w wywiadzie telewizyjnym ocenia stan stosunków rosyjsko-gruzińskich. Micheil Saakaszwili czci pamięć żołnierzy poległych w wojnie przed trzema laty. Gruzini sprzeciwiają się przyłączeniu Abchazji i Osetii Południowej do Rosji, a także zamykają przedstawicielstwo konsularne w Moskwie.

Micheil Saakaszwili jest przekonany, że jego kraj rozwija się we właściwym kierunku. Inflacja drugi miesiąc z rzędu maleje. Natomiast amerykański Senat wspiera gruzińską integralność terytorialną, a premier Rosji Władimir Putin nie wyklucza przyłączenia Osetii Południowej do Rosji.

Prezydent Polski udał się z pierwszą oficjalną wizytą do Gruzji. Były prezydent Eduard Szewardnadze w wywiadzie prasowym krytykuje obecne władze. Gruzinka Tamta Liparteliani została zamordowana przez Andersa Breivika w Norwegii.

Nie milkną echa skandalu szpiegowskiego w Gruzji. Prezydent Micheil Saakaszwili wypowiada wojnę „niewolniczej mentalności” narzuconej Gruzinom przez Rosję. W kraju zainaugurowana została kampania „Piłeś, nie jedź”.

Na linii państwo-Gruzińska Cerkiew Prawosławna doszło do niecodziennego wzrostu napięcia. Fotografowie w otoczeniu prezydenta Micheila Saakaszwilego zostali oskarżeni o szpiegostwo na rzecz Rosji, natomiast sześć partii opozycyjnych zawiązało koalicję Za Wolny Wybór.

Generał Andrzej Tyszkiewicz stanie na czele Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji. Po raz pierwszy od ponad roku odnotowano spadek inflacji, a organizacje monitorujące wybory krytykują propozycję zmian kodeksu wyborczego zaprezentowaną przez partię rządzącą.

Gruzja chce zmienić nazwę na Georgia. Nino Burdżanadze skarży się na stalinowski reżim panujący w jej kraju, a partia rządząca ogłasza nowy kodeks wyborczy zaakceptowany przez niewielką część opozycji.

Chcielibyśmy, aby również ta strona internetowa – jako integralna część projektu – stała się forum wymiany myśli na temat wyzwań i możliwości polskiej prezydencji odnośnie do promowania idei Partnerstwa Wschodniego i intensyfikacji działań Unii Europejskiej w ramach wschodniego wektora jej polityki.

„Polska – partner Wschodu” jest hasłem dość oczywistym. Mamy swoje interesy na Wschodzie, z Partnerstwa Wschodniego uczyniliśmy sztandarowy projekt europejski. Jednak czy będąc partnerem Wschodu, nie możemy (lub nie powinniśmy) być także w pewnej mierze partnerem państw Południa? Algieria czy Libia to przecież potencjalni dostawcy gazu skroplonego do naszego planowanego terminalu w Świnoujściu. Ponadto metoda „przeciągania liny” pomiędzy unijnym lobby południowym, optującym za większym zaangażowaniem politycznym i finansowym na rzecz państw basenu Morza Śródziemnego, a lobby wschodnim, domagającym się tego samego dla wschodniego sąsiedztwa Unii, nie jest zbyt efektywna. W ostatnich latach skuteczne okazywały się działania tych państw unijnych, które – jak Niemcy czy Szwecja – występując z nowymi pomysłami dla wschodniego sąsiedztwa, uwzględniały zarazem interesy lobby południowego. Czy Polska nie powinna działać podobnie?

Jak odnieść się do dylematu wyboru między demokratyzacją a stabilizacją? Może on w całej ostrości ujawnić się niedługo na przykładzie Białorusi. Polska – partner Białorusi? Oczywiście – odpowie większość Polaków. Zarazem większość z nas będzie rozumiała to partnerstwo jako relację ze społeczeństwem białoruskim, a nie z władzami. Okazuje się jednak, że – zwłaszcza w momentach przesileń – skuteczność polityki zależy od dobrych kontaktów z władzami, czego przykładem są działania Polski na rzecz pomarańczowej rewolucji.

Wreszcie, czy aktualna oferta Unii dla państw wschodniego sąsiedztwa jest wystarczająco „pociągająca”? Czy na obecnym etapie stosunków okaże się siłą napędową modernizacji i reformy państwa? Czy – i ewentualnie, jak długo jeszcze – Brukseli uda się zachować atrakcyjność Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, wykreślając z oferty najbardziej pożądaną nagrodę – członkostwo?

Zapraszamy do dyskusji.

Paweł Wołowski

Rozmowa Tomasza Kułakowskiego z Vladem Filatem Mołdawia: od reintegracji do integracji
Artykuł Kamila Całusa i Piotra Oleksego  Success story pilnie potrzebne, czyli mołdawskie oczekiwania wobec polskiej prezydencji
Rozmowa Piotra Pogorzelskiego z Pawłem Klimkinem Przede wszystkim integracja ekonomiczna
Artykuł Kamila Kłysińskiego Białoruś – równanie z wieloma niewiadomymi
Artykuł Kakhi Gogolashvilego Polska prezydencja – największa szansa dla Gruzji
Artykuł Rubena Mehrabiana Polskie inspiracje w armeńskiej polityce
Artykuł Marty Jaroszewicz Umowa stowarzyszeniowa z Unią Europejską: jak to widzi Ukraina?

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Kilka lat temu grupa działaczy społecznych wpadła na pomysł zorganizowania festiwalu przybliżającego kulturę Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji. Udało się. Impreza rozwijała się, zyskując z czasem międzynarodową renomę.

Gruzja w przyszłym roku wyśle dodatkowych 750 żołnierzy do Afganistanu. Eduard Kokojty nie zostanie po raz trzeci prezydentem Osetii Południowej, a gruzińskie władze proponują zmiany prawne de facto ograniczające możliwość organizowania demonstracji.

W środę minister Radosław Sikorski napisał na Twitterze: „Rodacy! Popierajmy arabskie demokracje. Odwiedzajmy Egipt i Tunezję. W kurortach jest bezpiecznie. Ich gospodarki potrzebują sterydu”. Nie chcę tu wnikać w wewnątrzpolityczne aspekty deklaracji szefa polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Pragnę natomiast zwrócić uwagę na trzy inne kwestie.

Gruzja jest w dużym stopniu uzależniona od pomocy zewnętrznej i wsparcia politycznego innych krajów. Pomimo radykalnych przemian w ciągu ostatnich siedmiu lat oraz wysokiego wzrostu ekonomicznego rosyjska agresja z roku 2008 była szokiem dla państwa i gospodarki. Gruzja uniknęła bankructwa dzięki pomocy Zachodu.

W Tbilisi po staremu: inflacja rośnie, opozycja próbuje znaleźć optymalną formułę dla swojej działalności, nadal trwa spór na linii Tbilisi-Moskwa, a Abchazi przygotowują się do przedterminowych wyborów prezydenckich.

W maju gruziński parlament rozpoczął prace nad poprawką do konstytucji mówiącą o przeniesieniu jego siedziby ze stołecznego Tbilisi do drugiego największego miasta w kraju – Kutaisi. Pierwotnie wraz z propozycjami zmian ustawy zasadniczej dyskutowanymi w 2009 roku, kiedy powołana została komisja konstytucyjna, tylko część działalności ustawodawczej miała  toczyć się w Kutaisi (posiedzenia plenarne), natomiast w Tbilisi miała odbywać się pozostała aktywność deputowanych (praca w komisjach parlamentarnych).

W Gruzji trwają demonstracje antyprezydenckie organizowane przez siły polityczne skupione wokół jednej z liderek opozycji Nino Burdżanadze. Jest mało prawdopodobne, aby miały one doprowadzić do nowej rewolucji i odsunięcia od władzy Micheila Saakaszwilego.

Chyba zbyt łatwo uznaliśmy, że Europa Zachodnia stanowi dla naszych wschodnich sąsiadów atrakcyjny model do naśladowania. Dziś widać, że zarówno elity, jak i duża część społeczeństw wciąż pragną zachodniego dobrobytu, ale już niekoniecznie wszystkich rozwiązań politycznych i społecznych – z Andrzejem Brzezieckim rozmawia Michał Sutowski.

W Gruzji trwa spór na linii władza-opozycja. Jednak coraz częściej dochodzi do konfliktów wewnątrz obozu oponentów obecnej ekipy rządzącej. Ponadto po raz pierwszy w historii Gruzji odbyła się narodowa gala biznesu.

W Gruzji znowu niespokojnie. Trwa spór pomiędzy Tbilisi a Moskwą o członkostwo Rosji w Światowej Organizacji Handlu i zmiany przebiegu granicy gruzińsko-rosyjskiej na terenie Abchazji. Gruzińska opozycja zapowiada rewolucję w kraju jeszcze w tym miesiącu.

Ostatnie trzęsienie w Kazachstanie obnażyło nieprzygotowanie lokalnych służb do walki z żywiołem, co zmusiło prezydenta Nursułtana Nazarbajewa do natychmiastowych działań dotyczących planu zarządzania kryzysowego. Natomiast sugestia lekarza sanitarnego Rosji, żeby zabronić importu gruzińskiego wina, wywołała oburzenie wśród amatorów tego trunku.

Czy dyplomację można uprawiać w piżamie? Rosjanom zależy na Osetii Południowej czy na czymś więcej? Czy Putin lubił się z Bushem? Dzięki książce Mała wojna, która wstrząsnęła światem dowiadujemy się, że polityka nie toczy się na innej planecie, a tworzą ją ludzie podobni do nas. I że jest fascynująca!

Nie przyszła góra do Mahometa, przyszedł Mahomet do góry, czyli jak muzułmańscy Azerowie starają się odzyskać Górski Karabach z pomocą Turcji.

Gruzja kontynuuje zbliżenie z Sojuszem Północnoatlantyckim i Unią Europejską, jednak dla gruzińskiego społeczeństwa najistotniejszymi problemami pozostają bezrobocie i wzrastające koszty życia.

Wzrasta napięcie pomiędzy rządzącym Zjednoczonym Ruchem Narodowym a opozycją w Gruzji. Obecny spór koncentruje się wokół reformy prawa wyborczego, problemu wysokiej inflacji i rewolucji, która doprowadzi do obalenia prezydenta Micheila Saakaszwilego.

Wschodni kierunek polityki zagranicznej Lecha Kaczyńskiego dobrze wpasowywał się w testament Giedroycia. Jednak jej realizacja może przynieść efekty tylko w odległej przyszłości. Dzisiaj większość państw Partnerstwa Wschodniego jest daleko od tego ideału, jaki prawdopodobnie chciałby widzieć czwarty prezydent III Rzeczypospolitej.

9 kwietnia Gruzja obchodzi dwudziestą rocznicę uzyskania niepodległości. Przez ten okres musiała stawić czoła wielu trudnościom. Wystarczy wspomnieć o wojnie domowej, walce z popieranymi przez Rosję ruchami separatystycznymi Abchazów i Osetyjczyków, o nierównych i czasami wyniszczających relacjach z Rosją.

Tylko demokratyzacja państw Partnerstwa Wschodniego umożliwi ich integrację z Unią Europejską. Pogląd ten nie jest jednak podzielany przez większość elit rządzących w państwach partnerskich. Czy Unia Europejska znajdzie sposób, by promować taką wizję zmiany w państwach Europy Wschodniej w sytuacji, gdy inne modele rozwoju ukazują możliwość modernizacji gospodarczej bez demokratyzacji?

13 stycznia w krakowskim klubie Lokator udało się „oswoić” Kaukaz. Okazało się, że w czeczeńskich górach można zobaczyć tradycyjne swaty, w dagestańskiej wiosce wysłuchać rad, jak uniknąć spotkania ze złymi dżinami, a w Osetii wypić toast za Józefa Stalina.

Rosja nie obawia się Gruzji. Rosja jest zirytowana gruzińskim sukcesem. Na każde nasze działanie Kreml reaguje negatywnie. To nie jest zaskakujące ani miłe, ale z powodu nerwowości Rosji nie zamierzamy zrezygnować z naszego rozwoju czy istnienia. Jest to bardziej problem Rosji niż Gruzji.

W postępowaniu wobec Rosji nie ma żadnej zdrady, są jedynie gesty i chęć przełamania izolacji sąsiada. Polska musi prowadzić politykę zarówno wobec Ukrainy, jak i Rosji. Nie można tego traktować w duchu prometejskim, bowiem Ukraina od dwudziestu lat jest niepodległym państwem i o swojej przyszłości zadecyduje sama.

Przez wiele lat nie mieliśmy pomysłu na prowadzenie alternatywnej polityki wschodniej. Mimo że zawsze uważaliśmy ją za priorytet, zabieraliśmy się do niej jak do jeża.

Mimo że Ukraina została „oczyszczona” przez kremlowską propagandę z zarzutów o współpracę z Saakaszwilim, problem konfliktu gruzińsko-rosyjskiego pozostaje dla Ukrainy aktualny.

Mam ogromną nadzieję, że z polskiej przestrzeni publicznej zniknie w końcu „aureola czystego demokraty”, w jaką przedwcześnie został ubrany Saakaszwili.

Jedną z wartości Toastu za przodków jest zapoznanie polskiego czytelnika z mało znanymi narodami pozostającymi „na drugim planie” kaukaskiej mozaiki etnicznej.