POBIERZ CAŁOŚĆ

W najnowszym numerze „Nowej Europy Wschodniej” między innymi:
O wciąż istniejących mentalnych murach między Wschodem a Zachodem pisze austriacki pisarz Martin Pollack. W 1953 roku Czesław Miłosz napisał Zniewolony umysł, opisujący zmiany w polskim społeczeństwie pod wpływem panującej ideologii – Nowej Wiary. Czy dwadzieścia lat po uzyskaniu niepodległości przez państwa Europy Wschodniej i sześć dekad po napisaniu książki poruszone w niej problemy są wciąż aktualne? Czy kraje te rzeczywiście są wolne? Odpowiedzi na postawione pytania szuka ukraińska historyczka Olena Betlij.

Dwa lata temu powołano Partnerstwo Wschodnie. Na początku projekt wywołał wielki entuzjazm, lecz obecnie jest on krytykowany praktycznie przez wszystkich, w tym także przez państwa objęte tym programem. Czy rzeczywiście Partnerstwo Wschodnie okazało się kolejnym unijnym „niewypałem”? Wątpliwości co do tego ma przedstawicielka Ośrodka Studiów Wschodnich w Brukseli Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Lider kultowej rosyjskiej grupy DDT Jurij Szewczuk opowiada o nowej płycie zespołu, o polityce w jego tekstach i o samej Rosji. Pisarka Oksana Zabużko mówi o swojej ostatniej książce Muzej pokynutych sekretiw i problemach z ukraińską historią. A Wojciech Jagielski o Kaukazie, islamie i czyhających zagrożeniach.

W numerze także: Arkadiusz Kudelski przybliża undergroundowe życie Petersburga, Andrij Portnow pisze o losach dwóch wybitnych lwowskich historyków, Sławomir Dębski o stosunkach polsko-rosyjskich, a Anna Łabuszewska o kontrowersyjnej rosyjskiej reżyserce. Te i wiele innych ciekawych tekstów w najnowszym numerze „Nowej Europy Wschodniej”!

POLECAMY
Z Jurijem Szewczukiem rozmawiają Małgorzata Nocuń i Andrzej Brzeziecki  Hamlet w kraju biesów
Olena Betlij Wolność w Europie Wschodniej
Anna Łabuszewska Obnażona rzeczywistość Walerii

Gdy podczas ceremonii wręczania nagród dla twórców telewizyjnych wyszła na estradę, by odebrać nagrodę dla producenta najlepszego serialu za rok 2010, miała łzy w oczach. Nie tak miało być – za serial Szkoła Waleria Gaj Germanika spodziewała się deszczu nagród, w tym głównego trofeum – TEFI za reżyserię. Nagrodę pocieszenia w postaci skromnego producenckiego Orfeusza potraktowała jak jałmużnę.

Czy w dwudziestą rocznicę upadku ZSRR takie kraje jak Ukraina czy Białoruś są prawdziwie wolne? Lektura tekstów Václava Havla, Czesława Miłosza i György’ego Konráda może pomóc znaleźć odpowiedź na to pytanie.

 DOWNLOAD

In Poland, for geographical, cultural and historical reasons, interest in Eastern Europe has always been significant. Since 2004, the European Union has been a direct neighbour with Eastern European countries, which also calls for a greater interest in this region. In addition, Russia has traditionally attracted the attention of the Western world.

One response to this great interest in this region has been the publication of Nowa Europa Wschodnia (New Eastern Europe), a Polish bi-monthly published by the Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego in Wrocław, Poland.

Texts published in the journal focus on Eastern Europe in the form of analysis, opinion articles, reports, interviews, and book reviews. Our authors write about the history of the region, contemporary politics, the economic situation, cultural affairs, and everyday life in the region. We believe that only in such a diverse way we can try to show this fascinating part of the world better
to our readers.

This Special English Compilation of Nowa Europa Wschodnia aims to show the English-speaking Reader a broad selection of articles from our Polish issues. This is, of course, only a small selection of our texts, which have been published since 2008, the year when our journal was established. We have decided to select texts mainly of the Polish authors to show how the Poles think about the East. Nonetheless, among our authors are people from both the East and the West. Among them are: David Cadier, Vitaly Portnikov, Richard Pipes, Adrei Ryabov, Lilia Shevtsova, Andrew Wilson and many others. We hope that among the readers of this issue we will also find many new friends and authors.


Continuation of English Edition – New Eastern Europe

We will soon begin publishing a separate English Edition of Nowa Europa Wschodnia, which will be called: New Eastern Europe. The first issue is set to print in late Summer of 2011.

Similar to the Polish edition, the main sections of New Eastern Europe will include:
1) Opinions and Analysis
2) Interviews
3) History
4) Reports from the East
5) People, Ideas, Inspiration
6) Book Reviews

Anyone interested in more information about the English edition of New Eastern Europe or would like to submit a piece for consideration should contact us at: editors@new.org.pl.

Or alternatively by mail to:
New Eastern Europe
ul. Krupnicza 8/2A
31-123 Kraków
POLAND

 POBIERZ CAŁOŚĆ

Nieoczekiwane wydarzenia w państwach Maghrebu zmuszają Unię Europejską do zrewidowania swojej aktywności poza krajami członkowskimi. Brzemię to spadnie także na Polskę, która w lipcu rozpocznie swoją prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

„Afrykańska wiosna ludów” dała pretekst wielu politykom, aby zrezygnować z kursu wschodniego na rzecz południowej orientacji polityki zagranicznej swoich krajów. Jednak czy pierwsza opcja wyklucza drugą? Opinie co do tego są podzielone. Ekspert Szwedzkiego Instytutu Studiów nad Polityką Europejską Fredrik Langdal twierdzi na przykład: „Unia Europejska powinna uznać, że zarówno Południe, jak i Wschód należą do jej priorytetów”. Natomiast doktor nauk politycznych z uniwersytetu Sciences Po w Paryżu Florent Parmentier jest zdania, że: „O ile od dawna przeciwstawiano sobie kraje na wschodzie Europy i na południu basenu Morza Śródziemnego, z których te pierwsze miały szybko osiągnąć status państw demokratycznych, a drugie – pogrążać się w »stabilnych dyktaturach«, o tyle dziś obserwujemy odwrócenie tych tendencji. Z sześciu państw należących do Partnerstwa Wschodniego jedynie Mołdawia może aspirować do miana kraju, w którym kształtuje się realny pluralizm polityczny”. Dlatego w drugim dodatku „Nowej Europy Wschodniej” „Polska – partner Wschodu” postanowiliśmy zapytać o zdanie przedstawicieli państw, które – z różnymi skutkami – zmierzyły się już z prezydencją w Unii Europejskiej.

Warto pamiętać również o doświadczeniach z własnego podwórka, o których opowiada weteran polskiej dyplomacji, były prezydent III RP Aleksander Kwaśniewski.

Afrykańskie rewolucje przyprawiają o zawrót głowy nie tylko europejskich urzędników, ale także – a może przede wszystkim – władców państw autorytarnych, na wpół demokratycznych czy po prostu mało stabilnych. W tej grupie znajdują się państwa Europy Wschodniej i Azji Centralnej. Niepewną sytuację próbują przewidzieć analityk Ośrodka Studiów Wschodnich Marcin Kaczmarski (w Rosji) i korespondentka Radia Wolna Europa Anna Żamejć (w Azerbejdżanie).

Poza najnowszymi wydarzeniami, nie można również zapominać o sprawach wciąż nierozwiązanych, jak na przykład trwający od 15 lat konflikt karabaski, którego zawiłości tłumaczy przedstawiciel OBWE Andrzej Kasprzyk. Witalij Portnikow krytycznie ocenia działania mającego monopol na władzę prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza. Zastępca redaktora naczelnego gazety „Nowoje Wriemia/The New Times” Ilja Barabanow opowiada o niebezpieczeństwach, jakie czyhają na niezależnych dziennikarzy w Rosji.

W numerze także: Wojciech Śmieja pisze o gospodarczym uzależnieniu Mołdawii od wina, Andrzej Pisowicz przybliża nam osetyjską kulturę, a Jadwiga Rogoża opisuje Runet – miejsce nieocenzurowanej myśli politycznej w Rosji. Te i wiele innych ciekawych tekstów w najnowszym numerze „Nowej Europy Wschodniej”!

POLECAMY
Z Ilją Barabanowem rozmawiają Kamil Całus i Piotr Oleksy Smutne statystyki
Fredrik Langdal Szwedzka sztuka konsensusu

 POBIERZ CAŁOŚĆ

Coraz większymi krokami Polska zbliża się do objęcia prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Polityka wschodnia ma być jednym z priorytetów, dlatego w tym numerze pojawi się dodatek „Polska – partner Wschodu”, w którym eksperci z państw objętych Partnerstwem Wschodnim i Polski przeanalizują możliwości oraz perspektywy nadchodzącej prezydencji.

Ponadto: co stoi na przeszkodzie w zbudowaniu dobrych relacji polsko-rosyjskich? Czy katastrofa smoleńska zaprzepaści szansę na pojednanie? Marcin Wojciechowski uważa, że możliwe jest przełamanie impasu, tylko trzeba wziąć się w końcu do roboty. Nie tylko polska polityka wobec Rosji jest na zakręcie, również Unia Europejska nie potrafi stworzyć spójnej koncepcji. O integracji europejskiej Federacji Rosyjskiej pisze Wolfgang Templin.

Dla silnego gracza międzynarodowego, za jakiego uchodzi (chce uchodzić?) Rosja, polityka zagraniczna musi być wielowymiarowa. Andriej Riabow przybliża problematykę stosunków ze Stanami Zjednoczonymi, Marcin Kaczmarski z Chinami, a Szymon Kardaś z Iranem.

Rosję w ostatnim czasie spotkał poważny wstrząs wewnętrzny – zamach na lotnisku Domodiedowo. Tę tragedię przeważnie relacjonowano nam z perspektywy Moskwy, natomiast Iwona Kaliszewska przedstawia sytuację „od dagestańskiego podwórka”.

A co z Ukrainą? Czy prezydent Wiktor Janukowycz zaprzepaści zdobycze ukraińskiej demokracji? O nasilających się represjach wobec opozycji opowiada Wołodymyr Fesenko, a Piotr Pogorzelski opisuje konotacje władzy z biznesem.

W numerze także: Iza Chruślińska przedstawia książki niezbędne do zrozumienia Ukrainy, Wojciech Konończuk pisze o rosyjskich elitach opanowanych przez „gorączkę sztuki”, Katarzyna Kwiatkowska przybliża postać „siermiężnej damy” – Lidii Jarmoszyny. Te i wiele innych ciekawych tekstów w najnowszym numerze „Nowej Europy Wschodniej”!

POLECAMY
Grzegorz Gromadzki Cudów nie oczekujmy
Wojciech Konończuk Rosyjska gorączka sztuki

 POBIERZ CAŁOŚĆ

Rok 2011 będzie szczególny, bo dwadzieścia lat temu upadł Związek Radziecki. To dobry moment na podsumowania i zastanowienie się nad zmianami, które przez ten czas zaszły w Europie Wschodniej i Azji Centralnej. Dlatego w tym numerze nie mogło zabraknąć obszernej ankiety, w której wybitni historycy, politolodzy, politycy i publicyści piszą o przyczynach i skutkach upadku ostatniego europejskiego imperium.

Dawkę optymizmu zaszczepią w nas dwaj interesujący intelektualiści z Ukrainy – Leonid Finberg i Konstantin Sihow. Opowiadają o tym, co zmieniło się na rynku wydawniczym i w samym społeczeństwie od czasów republiki radzieckiej do dzisiaj.

O sprawie oligarchy Michaiła Chodorkowskiego, który przez polityczny proces staje się ikoną rosyjskiej opozycji, pisze Jadwiga Rogoża. Jednak nie tylko w Rosji przeciwnicy władzy mają problemy; o słabościach opozycji na Ukrainie możemy przeczytać w tekście Piotra Pogorzelskiego.

Grzegorz Kaliszuk opisuje problemy Gazpromu. Czy następne inwestycje tego molocha będą dobrym pomysłem na przyszłość w erze alternatywnych źródeł energii? Mówiąc o Gazpromie, nie możemy zapomnieć o jego ojcu-założycielu Wiktorze Czernomyrdinie, którego wspomina Witalij Portnikow.

Oprócz tego wiele innych tekstów, reportaże z Kaukazu Północnego i Południowego oraz recenzje.

POLECAMY:
Jadwiga Rogoża Komu przeszkadza Michaił Chodorkowski?
Z Temurem Jakobaszwilim rozmawia Elżbieta Kustra-Pirweli  Piłka jest po stronie Rosji

17 grudnia, piątek, godz. 18.00, Kamienica Pod Złotym Słońcem, Rynek 6, Wrocław

Klub Nowej Europy Wschodniej organizuje spotkanie z Wojciechem Góreckim – pisarzem, dziennikarzem, analitykiem i historykiem specjalizującym się w tematyce Kaukazu. Spotkanie ma na celu promocję książki i otwartą dyskusję, która będzie pierwszą z cyklu ukazującego inne od stereotypów spojrzenie na Wschód, na Nową Europę Wschodnią.

26-27 listopada, piątek-sobota, godz. 14.00, Kolegium Europy Wschodniej, pl. Biskupa Nankiera 17, Wrocław

Andrzej Brzeziecki i Małgorzata Nocuń wraz z dwumiesięcznikiem „Nowa Europa Wschodnia” zostali nominowani w dziesiątej edycji Nagrody „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia.

Ukraina była od dawna ważna dla Polski – nasi politycy jako pierwsi uznali niepodległość Ukrainy. Gra była warta świeczki, bo symbolika miała wzmocnić nasze relacje i pomóc w zatarciu tragicznych wspomnień, które tkwiły w pamięci obu stron. Polscy politycy wsparci potężną dawką teoretyczną – dorobkiem środowiska paryskiej „Kultury” – mieli dokonać przełomu w naszych wspólnych relacjach.

W 2004 roku wydawało się, że ta cezura jest w zasięgu ręki – to właśnie wtedy mieliśmy dla siebie największe poważanie od czasów uzyskania niepodległości, i to nie tylko wśród klasy politycznej, ale także wśród obywateli. Narastające problemy wewnętrzne Ukrainy i pragmatyzowanie polityki zagranicznej obu państw ponownie postawiło naszą wspólną przyszłość pod znakiem zapytania.

Na łamach „Nowej Europy Wschodniej” nieraz staraliśmy się rzetelnie przedstawiać te problemy oraz pokazywać różne spojrzenia na ich przyczyny i skutki. Dlatego wyłącznie kwestią czasu było wydanie numeru ukraińskiego. Pragniemy podzielić się z ukraińskimi czytelnikami efektami naszej pracy. W numerze nie mogło zabraknąć wywiadów z pierwszym premierem III RP Tadeuszem Mazowieckim i ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim.

Ocena własnej historii z punktu widzenia cudzoziemców często pozwala spojrzeć na nią z nowej perspektywy, czego próbują dokonać Łukasz Adamski, opisując Wołodymyra Antonowycza, oraz Timothy Snyder, przybliżając postać Wasyla Wyszywanego.

Oprócz tego teksty między innymi: Romana Kabaczija, Witalija Portnikowa, Mykoły Riabczuka, Andrzeja Szeptyckiego, Marcina Wojciechowskiego.

Zapraszamy do lektury!

W postępowaniu wobec Rosji nie ma żadnej zdrady, są jedynie gesty i chęć przełamania izolacji sąsiada. Polska musi prowadzić politykę zarówno wobec Ukrainy, jak i Rosji. Nie można tego traktować w duchu prometejskim, bowiem Ukraina od dwudziestu lat jest niepodległym państwem i o swojej przyszłości zadecyduje sama.

 POBIERZ CAŁOŚĆ

Dwugłos Lilii Szewcowej i Sławomira Dębskiego o przyszłości Rosji.

Szewcowa: „Rosja nie potrafi odnaleźć »drogi do Europy«, dlatego wpadła w tradycyjne dla siebie koleiny: jedynowładztwa i próby podporządkowania sobie sąsiadów. Owszem, Dmitrij Miedwiediew wciąż mówi o demokratyzacji, jednak prezydenta trzeba słuchać do końca, bo potem zawsze dodaje, że dążyć do demokracji należy ostrożnie, nie spiesząc się…”

Dębski: „Przyjęcie przez Rosję norm obowiązujących na Zachodzie przyniosłoby kres konkurencji w Europie Wschodniej między modelem rozwoju oferowanym przez Unię Europejską a popieranym przez Rosję modelem postsowieckim. Ułatwiłoby to państwom Europy Wschodniej uzyskanie członkostwa w NATO i Unii”.

W dziesiątą rocznicę śmierci Jerzego Giedroycia o jego wizji polskiej polityki wschodniej piszą Iza Chruślińska, Stanisław Konopacki, Marek Kornat.

Ponadto: Timothy Snyder opowiada o swojej najnowszej książce, Witalij Portnikow kreśli portret patriarchy Cyryla, Giorgi Chaindrawa przekonuje, dlaczego Micheil Saakaszwili jest złym prezydentem, raport o Ukrainie Wiktora Janukowycza, wywiad z premierem Mołdawii Vladem Filatem. A także: jaką przyszłość ma Partnerstwo Wschodnie, recenzje książkowe, reportaże z Dagestanu, Gruzji oraz o ukraińskich Żydach w Izraelu. Zapraszamy do lektury!

POLECAMY
Z Timothy Snyderem rozmawia Paweł Pieniążek Sprzeczności Wasyla Wyszywanego

Stanisław Konopacki  Z Maisons-Laffitte patrzono szerzej

Важно, что авторы «Новой Восточной Европы» — не только польские публицисты, но и западные эксперты, а еще и комментаторы из тех стран, которым журнал посвящен.

 POBIERZ CAŁOŚĆ

W najnowszym numerze „Nowej Europy Wschodniej”:


Mykoła Riabczuk podsumowuje pięć lat pomarańczowej Ukrainy, zaś Orest Drul, Mykoła Homaniuk, Roman Kabaczij i Witalij Portnikow próbują przewidzieć, jak będzie wyglądać Ukraina po wyborach prezydenckich. Portret Arsenija Jaceniuka kreśli Piotr Pogorzelski. Ponadto Roman Kabaczij tłumaczy, jak stosunki polsko-ukraińskie wyglądają z perspektywy Kijowa.

Zaur Gasimov pyta, czy w Rosji możliwa jest demokracja, a Dominik Jankowski zastanawia się, czy Europa Wschodnia poradzi sobie we współczesnym świecie. Grzegorz Kaliszuk diagnozuje choroby rosyjskiej gospodarki. Tadeusz Mazowiecki opowiada o polityce pierwszego rządu niekomunistycznej Polski wobec Moskwy, zaś Paweł Kowal w eseju „Cienie Piastów” pisze o obecnej polskiej polityce wschodniej. W tekście „Sztorm” w Kabulu Andrzej Kowalczyk opisuje, jak trzydzieści lat temu doszło do radzieckiej inwazji w Afganistanie, a Andrzej Nowak w artykule „Cudowna podróż do Rosji” prezentuje najważniejsze książki o Rosji. Oleg Ałkajew opowiada o niewyjaśnionych morderstwach na Białorusi, a Maciej Falkowski tłumaczy, jak ludzie z Kaukazu radzą sobie z rasizmem w Rosji. Portret metropolity Andrzeja Szeptyckiego kreśli o. Piotr J. Kuszka. Z kolei Piotr Kosiewski prezentuje współczesną sztukę litewską. Ponadto reportaż Katarzyny Kwiatkowskiej z dotkniętej kryzysem rosyjskiej prowincji, kronika najważniejszych wydarzeń w regionie oraz recenzje książkowe.

Zapraszamy do lektury!