Czego należy spodziewać się w 2011 roku po unijnej polityce wobec Europy Wschodniej? Jakie procesy polityczne na agendzie UE będą miały znaczenie dla państw wschodnioeuropejskich i jakie dylematy się z tym wiążą?

Czy Rosja powinna włączyć się w proces integracji europejskiej w oparciu o model wypracowany przez Norwegię i Szwajcarię? Czy za naszego życia uda się przejechać z Lizbony do Władywostoku bez kontroli paszportowej?
 
Przeczytaj o tym w dyskusji na temat najnowszego raportu pt. Partnerstwo Wschodnie i nowy impuls dla stosunków UE-Rosja .

Komentarz Andrzeja Szeptyckiego: „Wariant norwesko-szwajcarski zdaje się zakładać – zgodnie z zasadami wspólnego rynku – swobodę przepływu towarów, usług, kapitału i ludzi (siły roboczej). Trudno to sobie wyobrazić przy istniejących obecnie w Rosji warunkach prowadzenia działalności gospodarczej.”

Wywiad ze Sławomirem Dębskim: „Naszym zdaniem, inicjatywy takie jak Partnerstwo Wschodnie czy Synergia Czarnomorska mogłyby być przez Rosję i inne państwa Europy Wschodniej postrzegane jako służące przyspieszeniu procesu takiej harmonizacji, a więc sprzyjające modernizacji całej Europy Wschodniej.”

Komentarz Przemysława Żurawskiego vel Grajewskiego: „Rosja ma dostateczną liczbę for współpracy z Zachodem. Ma też cztery wspólne przestrzenie UE-Rosja. Zanim zaproponujemy jej następne struktury i następne fora współpracy, dobrze byłoby przekonać się, że w ramach już istniejących działa ona zgodnie z duchem integracji europejskiej i wartościami promowanymi przez Unię Europejską.”

Komentarz Dominika Jankowskiego: „Pewnie jest w tym wiele prawdy, że soft power Partnerstwa Wschodniego jest wciąż za mało atrakcyjny. Niemniej jednak krytycy pomijają kluczowy element tej układanki: w brukselskiej biurokracji trudno z poziomu negacji przejść do sfery hurraoptymistycznej afirmacji.”

Komentarz Elżbiety Kacy: „Rosja to już nie niedźwiedź grizzli, ale raczej miś panda na wymarciu, siedzący, niestety, na atomowej poduszce.”

Komentarz Olgi Nadskakuły: „Tezą wyjściową przedłożonej w raporcie propozycji jest obowiązek przyjęcia przez Rosję pewnych europejskich standardów. Nawet jeśli z naszej (unijnej) perspektywy takie rozwiązanie jest korzystne dla obu stron, nie musi być za takie uważane przez rosyjską elitę władzy.”

Komentarz Katarzyny Pisarskiej: „Przygotowany przez polsko-rosyjską grupę ekspertów raport trudno nazwać dokumentem o charakterze strategicznym. Planowanie strategiczne jest bowiem procesem nakierowanym na określenie i realizację wspólnie uzgodnionych dla instytucji lub państw celów.”

Komentarz Łukasza Adamskiego: „Argumenty moich adwersarzy są zaś z punktu widzenia wymogów polityki praktycznej całkowicie kontrproduktywne. Czy można bowiem cokolwiek osiągnąć, jeśli się założy, że nic się nie da zrobić, jeśli z góry się wie, że Rosji nie można zmienić?”

Obecnemu systemowi doskwierają przede wszystkim dwie kwestie: brak przygotowania administracji, odpowiednich procedur i odpowiednio rozwiniętej strategii oraz legislacji w danej polityce sektorowej, jak również brak pomysłu ze strony Unii Europejskiej na efektywne wsparcie wschodnioeuropejskich rządów.

28 listopada odbędą się przedterminowe wybory parlamentarne w Mołdawii. Unia Europejska, a zwłaszcza niektóre kraje członkowskie, jak Polska, z zainteresowaniem i dużymi nadziejami oczekują na wyniki i rozwój sytuacji w tym państwie po wyborach.

Podejmowaniu rozmów na temat możliwości wspierania rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego w ramach Partnerstwa dla Modernizacji sprzyjają nastroje wśród unijnych polityków. Popularny jest pogląd, że Unia powinna być bardziej aktywna w promowaniu wartości demokratycznych na świecie.

Posłowie do Parlamentu Europejskiego mogą stanowić na czas polskiej prezydencji w Unii Europejskiej doskonały kanał komunikacyjny w promowaniu priorytetów dotyczących stosunków ze Wschodem.

Komisja Europejska ma duży problem ze stworzeniem systemu pomocowego w Europie Wschodniej, efektywnie angażującego organizacje pozarządowe.