NEWowski specjalny serwis wyborczy Rosja 2012:

Relacje Ukrainy z Unią Europejską w kontekście aresztu Julii Tymoszenko i samoizolacja Białorusi zdominowały szczyt Partnerstwa Wschodniego w Warszawie.

Polska nie chce stracić Ukrainy z unijnego horyzontu. Dalszy pobyt Julii Tymoszenko w areszcie może popsuć atmosferę wrześniowego szczytu Partnerstwa Wschodniego w Warszawie i przekreślić szanse na podpisanie umowy stowarzyszeniowej. Wiktor Janukowycz powinien to w końcu zrozumieć.

24, 25 i 27 sierpnia 1991 roku uzyskiwały niepodległość odpowiednio Ukraina, Białoruś oraz Mołdawia. Trzy państwa niegdyś wchodzące w skład Związku Radzieckiego. Chociaż są one do siebie podobne, to jednak przez ostatnie dwadzieścia lat rozwijały się niezależnie od siebie i – w różnym stopniu – od Centrum. Co działo się przez ten okres? Jakie nasuwają się refleksje? I co w przyszłości czeka Ukrainę, Białoruś i Mołdawię?

Paweł Wołowski: „Nie dając demokracji ani państwa prawa w wydaniu zachodnim, niepodległość zainicjowała niezależny byt państwowy, który – z perspektywy dwudziestu lat istnienia – odznacza się trwałością i stabilnością. Ukraina i Białoruś nie są państwami sezonowymi i będą, jak można sądzić, sąsiadami Rzeczpospolitej przez długie dekady”.

Ołeksandr Paschawer: „Wielu uważa, że jeśliby prezydent Leonid Kuczma prowadził inną politykę, to na Ukrainie sytuacja rozwinęłaby się jak w Czechach czy Polsce. (…) Jestem przekonany, że jeśli Kuczma spróbowałby działać inaczej, to nie rozmawialibyśmy dzisiaj o Ukrainie, bo nie istniałoby takie państwo. Ono powstało na skutek łańcucha wydarzeń, których nie można było zmienić”.

Tomasz Kułakowski: „Do utrwalenia dominacji Moskwy nad Dnieprem przyczyniła się Unia Europejska. W zachęcaniu Ukrainy do transformacji na wzór środkowoeuropejski nie zrobiła nic albo niewiele. Nie zaproponowała stowarzyszenia, o perspektywie członkostwa nie wspominając, odgrodziła się nową, szengeńską kurtyną, wprowadziła upokarzające wizy”.

Andrij Bondar: „Sekret ukraińskiej zależności od Rosji polega nie tylko na naszej gazowej narkomanii, a przede wszystkim na tradycyjnej mentalnej niezdolności do odejścia od poradzieckiego dyskursu, gdzie wszystko rozwiązuje się przez ustne porozumienia, rejderstwo, protekcjonizm i zależność sądów od władzy. Najmniejsza modernizacja państwa (...) dla ukraińskich elit oznaczałaby tylko jedno: totalne zniszczenie”.

Piotr Andrusieczko: „Po dwudziestu latach widać na Ukrainie wyraźne zmęczenie obecnymi elitami politycznymi. Większość dzisiejszych figur politycznych jest na scenie od lat dziewięćdziesiątych XX wieku i dla wielu Ukraińców różnice pomiędzy poszczególnymi formacjami politycznymi są wyłącznie formalnej natury. Świadczy o tym wzrost liczby zwolenników głosowania »przeciw wszystkim« – niektóre badanie szacują ich liczbę na około 20 procent”.

Aleksander Kwaśniewski: „W ukraińskich warunkach – bez względu na barwy partyjne – nie da się prowadzić innej polityki niż balans między Rosją a Unią Europejską. Nie krytykuję władz Ukrainy za to balansowanie, natomiast niedostatkiem tej polityki jest brak zdefiniowania głównego celu. Myśmy sobie powiedzieli, że chcemy być członkiem Unii Europejskiej i NATO. Ukraina ciągle się waha, ale ten rok może być przełomowy”.

Piotr Pogorzelski: „Przyjeżdżający na Ukrainę Polacy często narzekają i konstatują: »poradziecki syf, bieda, kiła i mogiła«. (...) Tak, nie ma wątpliwości, że nasz kraj jest bogatszy, tylko zastanówmy się, czy gdyby nie pomoc Unii Europejskiej, to nasza wieś wyglądałaby lepiej od ukraińskiej, czy polskie drogi, na które i tak narzekamy, byłyby lepsze od tych, które są na Ukrainie?”.

Małgorzata Nocuń: „W tej historii brak romantycznej walki i wzniosłych uczuć: dwadzieścia lat temu Białoruś nie miała wyjścia, ogłosiła niepodległość, bo zmienił się otaczający ją świat. Większość społeczeństwa modliła się, żeby Sojuz przetrwał, i bała się nowego”.

Kamil Kłysiński: „O ile sam fakt umocnienia się niepodległej Białorusi i uformowania – w dużej mierze pod wpływem propagandy państwowej – świadomej oraz patriotycznie nastawionej większości społeczeństwa można uznać za sukces, o tyle już treść tego państwa można zaliczyć do porażek”.

Kamil Całus: „Mołdawia po dwudziestu latach niepodległości to kraj sprzeczności, niepewności i ciągłej zmiany. Mimo to, jak się wydaje, ta młoda republika przeszła już najtrudniejszy okres. Zdołała wychować pokolenie, które potrafiło dokonać pierwszej od lat manifestacji politycznej i wpłynąć na bieg historii swojego kraju”.

W ciągu dwudziestu lat Ukraina stała się na tyle silna, by utrwalić niepodległość, lecz za słaba, by odciąć macki Rosji. Kraj cywilizuje się, ale stoi w rozkroku między Moskwą a Brukselą, autorytaryzmem a demokracją.

Chcielibyśmy, aby również ta strona internetowa – jako integralna część projektu – stała się forum wymiany myśli na temat wyzwań i możliwości polskiej prezydencji odnośnie do promowania idei Partnerstwa Wschodniego i intensyfikacji działań Unii Europejskiej w ramach wschodniego wektora jej polityki.

„Polska – partner Wschodu” jest hasłem dość oczywistym. Mamy swoje interesy na Wschodzie, z Partnerstwa Wschodniego uczyniliśmy sztandarowy projekt europejski. Jednak czy będąc partnerem Wschodu, nie możemy (lub nie powinniśmy) być także w pewnej mierze partnerem państw Południa? Algieria czy Libia to przecież potencjalni dostawcy gazu skroplonego do naszego planowanego terminalu w Świnoujściu. Ponadto metoda „przeciągania liny” pomiędzy unijnym lobby południowym, optującym za większym zaangażowaniem politycznym i finansowym na rzecz państw basenu Morza Śródziemnego, a lobby wschodnim, domagającym się tego samego dla wschodniego sąsiedztwa Unii, nie jest zbyt efektywna. W ostatnich latach skuteczne okazywały się działania tych państw unijnych, które – jak Niemcy czy Szwecja – występując z nowymi pomysłami dla wschodniego sąsiedztwa, uwzględniały zarazem interesy lobby południowego. Czy Polska nie powinna działać podobnie?

Jak odnieść się do dylematu wyboru między demokratyzacją a stabilizacją? Może on w całej ostrości ujawnić się niedługo na przykładzie Białorusi. Polska – partner Białorusi? Oczywiście – odpowie większość Polaków. Zarazem większość z nas będzie rozumiała to partnerstwo jako relację ze społeczeństwem białoruskim, a nie z władzami. Okazuje się jednak, że – zwłaszcza w momentach przesileń – skuteczność polityki zależy od dobrych kontaktów z władzami, czego przykładem są działania Polski na rzecz pomarańczowej rewolucji.

Wreszcie, czy aktualna oferta Unii dla państw wschodniego sąsiedztwa jest wystarczająco „pociągająca”? Czy na obecnym etapie stosunków okaże się siłą napędową modernizacji i reformy państwa? Czy – i ewentualnie, jak długo jeszcze – Brukseli uda się zachować atrakcyjność Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, wykreślając z oferty najbardziej pożądaną nagrodę – członkostwo?

Zapraszamy do dyskusji.

Paweł Wołowski

Rozmowa Tomasza Kułakowskiego z Vladem Filatem Mołdawia: od reintegracji do integracji
Artykuł Kamila Całusa i Piotra Oleksego  Success story pilnie potrzebne, czyli mołdawskie oczekiwania wobec polskiej prezydencji
Rozmowa Piotra Pogorzelskiego z Pawłem Klimkinem Przede wszystkim integracja ekonomiczna
Artykuł Kamila Kłysińskiego Białoruś – równanie z wieloma niewiadomymi
Artykuł Kakhi Gogolashvilego Polska prezydencja – największa szansa dla Gruzji
Artykuł Rubena Mehrabiana Polskie inspiracje w armeńskiej polityce
Artykuł Marty Jaroszewicz Umowa stowarzyszeniowa z Unią Europejską: jak to widzi Ukraina?

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

16 czerwca, godz. 19.30, kluboksięgarnia Wrzenie Świata, ul. Gałczyńskiego 7, Warszawa

Uczestnicy spotkania w warszawskiej księgarni Wrzenie Świata opowiedzą o znaczeniu tradycji wytwarzania i picia alkoholu w państwach wschodnioeuropejskich.

Goście: Andrusieczko, Brzeziecki, Kułakowski, Rajczyk, Śmieja

Без зовнішньої допомоги з Януковичем не впоратися? Опозиції слід об’єднатися під проводом Юлії Тимошенко та говорити одним голосом. Вкрай важливою для запобігання сповзанню України до авторитаризму є також зовнішня підтримка, зокрема, і євроінтеграційних зусиль Києва – omówienie rozmowy Tomasza Kułakowskiego z Borysem Tarasiukiem na „InoZMI”.

Новий посол у складний час. Після семимісячної відсутності у Києві нарешті з‘явиться посол Польщі. Ним має стати Генрік Літвін. Йому доведеться докласти чимало зусиль для покращення відносин між країнами, які після приходу до влади Віктора Януковича перебувають на низькому рівні – omówienie tekstu Tomasza Kułakowskiego na „InoZMI”.

Gdyby przyszłoroczne Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej odbywały się dzisiaj, w świat poszedłby przekaz: Ukraina to zacofany, totalitarny kraj, leżący gdzieś na uboczu cywilizacji.

Ukraina we Wspólnocie Europejskiej to gwarancja, że nigdy nie powróci autorytaryzm. Dzięki temu zwycięży nasze państwo i społeczeństwo, zjednoczona Europa, a także Polska.

Po siedmiu miesiącach przerwy i poszukiwań odpowiedniego kandydata mamy ambasadora w Kijowie. Od 1 czerwca placówką kieruje Henryk Litwin, dotychczasowy wiceminister spraw zagranicznych, odpowiedzialny przede wszystkim za politykę wschodnią.

Będziemy potrzebowali jeszcze roku na negocjacje i wprowadzanie zmian niezbędnych do podpisania umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską.

– Widzimy na ukraińskich ulicach zadymy i myślimy, że kraj zbliża się do demokracji. Ale popełniamy błąd, bo w objawach choroby dopatrujemy się czegoś dobrego – mówił redaktor naczelny „Nowej Europy Wschodniej” Andrzej Brzeziecki.
Relacja Mariusza Kutki ze spotkania „Dwudziestolecie polsko-ukraińskich stosunków dyplomatycznych” ukazała się na portalu Poznan.gazeta.pl.

18 maja, środa, godzina 16.00, Gazeta Café, ul. 27 Grudnia 3, Poznań

W sierpniu minie 20 lat od ogłoszenia ukraińskiej niepodległości. Decyzja Rady Najwyższej została potwierdzona w ogólnoukraińskim referendum 1 grudnia, zaś Polska była pierwszym państwem na świecie, które uznało niepodległość Ukrainy. Warto przy tej okazji przeanalizować relacje polsko-ukraińskie z perspektywy 20 lat, a przede wszystkim ocenić ich stan obecny i dalszy rozwój.

Goście: Andrusieczko, Brzeziecki, Figura, Kułakowski

13-22 maja, Szamotuły, Poznań, Leszno, Gniezno, Kórnik, Rydzna

Zapraszamy na kolejną dawkę sztuki po ukraińsku! Rusza czwarta edycja jednego z największych festiwali w Europie Środkowo-Wschodniej promujących kulturę Ukrainy. W tym roku w sześciu miastach w Wielkopolsce, a w roku 2012 w całym kraju odbędą się imprezy pod znakiem Ukraińskiej Wiosny.



Udział wezmą między innymi: Andrzej Brzeziecki, Chorea Kozacka, Tomasz Kułakowski, Serhij Petluk, Sobaky w Kosmosi, Teatr Arabesky, Serhij Żadan

Rozczarowanie rządami pomarańczowych spowodowało, że sfrustrowana część społeczeństwa, która wcześniej stanowiła największy opór, dała prezydentowi carte blanche do wszelkich działań politycznych i gospodarczych. Brak silnej i perspektywicznej opozycji wzmacnia pozycję Janukowycza. Czy uda mu się zmonopolizować władzę na długie lata?

58 lat po śmierci Józefa Stalina władze na Kremlu coraz odważniej mówią o konieczności destalinizacji Rosji, usłanej „Katyniami” od Smoleńska po Władywostok. Ten proces potrwa wiele lat, ale jest konieczny, by wypełnić treścią ideologiczną pustkę Rosjan, którzy 20 lat po rozpadzie totalitarnego reżimu wciąż poszukują własnej tożsamości.

Prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz przez rok urzędowania zdołał zmonopolizować władzę, stłamsić opozycję, podporządkować sobie media i społeczeństwo obywatelskie. Jednocześnie rozpoczął reformy gospodarcze i zacieśnił współpracę z Unią Europejską. Po roku prezydentury nie wiadomo, czy bardziej go ganić, czy może cenić.

Stosunki polsko-ukraińskie są na bardzo niskim poziomie. Staliśmy się dla siebie tak dalecy, jakby Dniepr przepływał przez stolicę Mongolii, a nie Ukrainy.

U nas nie ma wyborów, tylko wojna. Kiedy ruszasz na front, zdajesz sobie sprawę, co cię może spotkać, więc podejmujesz odpowiedzialne decyzje. Jestem gotowy na każdy scenariusz, łącznie z więzieniem.

Ministrowie spraw zagranicznych Polski i Niemiec wrócili z Mińska z pustymi rękami. Aleksander Łukaszenka w charakterystycznym dyktatorskim stylu wytłumaczył im, że wybory na Białorusi zawsze są demokratyczne.

Szefowie polskiego i niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych wyruszają na Białoruś z misją specjalną – przekonania autorytarnego prezydenta do przeprowadzenia demokratycznych wyborów. Przed reelekcją Aleksander Łukaszenka jest w stanie obiecać wszystko.

Nowe przejście graniczne z Obwodem Kaliningradzkim, Centra Dialogu i Pojednania, umowy do podpisania podczas grudniowego spotkania prezydentów – to owoce wizyty w Polsce ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa. Za nieco ponad miesiąc nad Wisłą zjawi się Dmitrij Miedwiediew.

Spotkania polsko-rosyjskie na różnych szczeblach przestają już zaskakiwać naszą opinię publiczną. Zdaniem ekspertów, stają się one normą, a nawet rutyną. Dlatego nie dziwi ponowny przyjazd Siergieja Ławrowa, jednego z najważniejszych rosyjskich polityków, który na początku września był gościem specjalnym dorocznej narady polskich ambasadorów, a dziś weźmie udział w posiedzeniu VI Komitetu Strategii Współpracy Polsko-Rosyjskiej.

Komentarz Tomasza Kułakowskiego  Nie przekreślajmy Janukowycza: „Powrót systemu prezydenckiego to szansa na uporządkowanie państwa po fatalnych, populistycznych rządach z lat 2005-2009.”

Komentarz Pawła Pieniążka Halo, czy tu Kuczma?: „Wiktor Janukowycz obudził stare demony. Gwałtowne przywrócenie poprzedniej konstytucji nachalnie przypomina czasy prezydentury Leonida Kuczmy.”

1 października 2010 roku okazało się, że nie było Majdanu w 2004 roku, nie istnieje Wiktor Juszczenko ani obrażona na naród Julia Tymoszenko.

Moskiewski „car” Jurij Łużkow nie jest już merem rosyjskiej stolicy. Dymisjonując go, prezydent Dmitrij Miedwiediew pokazał, że zamierza rządzić samodzielnie i silną ręką.

W Polsce na zaproszenie ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego gości jego rosyjski odpowiednik Siergiej Ławrow. Lista spraw do omówienia jest długa.

Od piątku oficjalnie mamy nowego prezydenta. Bronisław Komorowski w pierwszej kolejności odwiedzi Brukselę, Paryż i Berlin. A kiedy wybierze się do Kijowa?

Były gesty polityczne Kremla i obietnica, że sprawa katyńska zostanie odtajniona i wyjaśniona do końca. Niestety, nie poszły za tym konkretne czyny.

Prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew obiecał całkowite wyjaśnienie zbrodni katyńskiej. Przypomina mu o tym rosyjska organizacja „Memoriał”, która wysłała do niego list otwarty. Póki co, nie doczekała się odpowiedzi.

Każdy prezydent może prowadzić taką politykę, jaką chce – albo opartą na sile niezależności, albo na sile zależności.

– Nie ma przebaczenia dla zbrodni Stalina, których dopuścił się na własnym narodzie – tymi słowami prezydent Dmitrij Miedwiediew po raz kolejny udowodnił, że odżegnuje się od radzieckiego totalitaryzmu.

Kreml w stu procentach zaangażował się w wyjaśnienie tragicznej katastrofy pod Smoleńskiem i wziął na siebie obowiązek moralnego zadośćuczynienia rodzinom dziewięćdziesięciu sześciu ofiar i wszystkim Polakom.