Nasza strona używa ciasteczek do zapamiętania Twoich preferencji oraz do celów statystycznych. Korzystanie z naszego serwisu oznacza zgodę na ciasteczka i regulamin.
Pokaż więcej informacji »
Drogi czytelniku!
Zanim klikniesz „przejdź do serwisu” prosimy, żebyś zapoznał się z niniejszą informacją dotyczącą Twoich danych osobowych.
Klikając „przejdź do serwisu” lub zamykając okno przez kliknięcie w znaczek X, udzielasz zgody na przetwarzanie danych osobowych dotyczących Twojej aktywności w Internecie (np. identyfikatory urządzenia, adres IP) przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego i Zaufanych Partnerów w celu dostosowania dostarczanych treści.
Portal Nowa Europa Wschodnia nie gromadzi danych osobowych innych za wyjątkiem adresu e-mail koniecznego do ewentualnego zalogowania się przy zakupie treści płatnych. Równocześnie dane dotyczące Twojej aktywności w Internecie wykorzystywane są do pomiaru wydajności Portalu z myślą o jego rozwoju.
Zgoda jest dobrowolna i możesz jej odmówić. Udzieloną zgodę możesz wycofać. Możesz żądać dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przeniesienia danych, wyrazić sprzeciw wobec ich przetwarzania i wnieść skargę do Prezesa U.O.D.O.
Korzystanie z Portalu bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza też zgodę na umieszczanie znaczników internetowych (cookies, itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie ich (przechowywanie informacji na urządzeniu lub dostęp do nich) przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego i Zaufanych Partnerów. Zgody tej możesz odmówić lub ją ograniczyć poprzez zmianę ustawień przeglądarki.
– Przyszłość jest straszniejsza niż teraźniejszość – mówi rosyjski pisarz Siergiej Lebiediew w rozmowie ze Stasią Budzisz. W swojej powieści Biała Pani wraca do korzeni wojny w Donbasie i ostrzega przed tym, co już się dzieje – przemianą Rosji z czerwonego imperium w brunatny reżim. To rozmowa o zapomnianych ofiarach, pustych rytuałach pamięci, bezwzględności systemu i o tym, jak łatwo społeczeństwo można oswoić z każdą formą zła.
Rosyjską okupację ukraińskich terytoriów opisuje się zwykle językiem wojny: linie frontu, okopy, drony, artyleria. Nie mniej ważna jest jednak bitwa tocząca się w przestrzeni instytucji – a szczególnie szkolnictwa. Kto kontroluje program nauczania, symbole na ścianach i lekcje historii, ten kontroluje oficjalną wersję rzeczywistości. Ten reportaż śledzi losy trzech ukraińskich nauczycieli z różnych części Ukrainy, którzy na własnej skórze doświadczyli przejęcia oświaty. Przemoc, jaka spotkała ich ze strony nowej władzy – groźby, zatrzymania, przesłuchania, deportacje – układa się w spójny plan działania. Na terytoriach pozostających pod okupacją okazał się on skuteczny.
Elektrownie atomowe, choć rzadko kojarzą się z miejscem zwiedzania, to – podobnie jak atom sam w sobie – stały się nieodłącznym elementem kulturowego soft power nie tylko Ukrainy, ale także Stanów Zjednoczonych. W kwietniu 2026 roku mija czterdzieści lat od katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, która zmieniła świat.
Elekcja
Andrzej Zaręba
Ormuz
Andrzej Zaręba
Rada Pokoju
Andrzej Zaręba
Zacharowa o morderstwie Nawalnego
Andrzej Zaręba
Imperium dziadów
Andrzej Zaręba
Rada
Andrzej Zaręba
Russkij mir
Andrzej Zaręba
Macierzyństwo imperialne
Andrzej Zaręba
Ludzie pokoju
Andrzej Zaręba
Dziad Mróz
Andrzej Zaręba
Zbliżenie strategiczne
Andrzej Zaręba
Hybryda
Andrzej Zaręba
Przedszkole im. Makarenki
Andrzej Zaręba
Zaplecze
Andrzej Zaręba
Pamiątka z Budapesztu
Andrzej Zaręba
Tradycja
Andrzej Zaręba
Kierunek Zachód
Andrzej Zaręba
Sztuka manipulacji
Andrzej Zaręba
Alaskańska riviera
Andrzej Zaręba
Globalne ocieplenie
Andrzej Zaręba
Ej-Aj
Andrzej Zaręba
Potęga tradycji
Andrzej Zaręba
Neoklasycyzm
Andrzej Zaręba
Nic już nie jest takie, jak dawniej
Andrzej Zaręba
Dzień awiacji rosyjskiej
Andrzej Zaręba
Sztuka negocjacji
Andrzej Zaręba
Parada
Andrzej Zaręba
Wśród bliskich
Andrzej Zaręba
W imię pokoju
Andrzej Zaręba
Wódz
Andrzej Zaręba
Idy marcowe
Andrzej Zaręba
MAGA
Andrzej Zaręba
Za zasługi
Andrzej Zaręba
Perspektywa
Andrzej Zaręba
Sociale
Andrzej Zaręba
Konferencja pokojowa
Andrzej Zaręba
Dzień po
Andrzej Zaręba
Wszystkiego najlepszego, nawet w czasach zdarzeń niewiarygodnych!
Sztuczna inteligencja, drony, Donald Trump, wojny, cały ten chaos, któremu poświęciliśmy poprzedni numer magazynu, wywołuje wrażenie, że świat się kończy albo przynajmniej staje na głowie. Ale czy na pewno? W szóstym numerze magazynu „NEW online”, który oddajemy w Wasze ręce, nasi autorzy zastanawiają się, czy i na ile zachodzące na świecie zmiany są głębokie. A może trzeba sięgnąć po doświadczenia z przeszłości, odkurzyć je, dostosować do współczesności i zastosować „na nowo”, zamiast ponownie wymyślać koło?
Mija 31 lat od sfałszowanego referendum, po którym Alaksandr Łukaszenka zaczął być uznawany za dyktatora. Mija też sześć lat od sfałszowanych wyborów prezydenckich i ich następstw – masowych protestów oraz emigracji dziesiątek, jeśli nie setek tysięcy ludzi. Dziś, w zmieniającej się sytuacji międzynarodowej, coraz częściej mówi się o możliwym nowym otwarciu między USA a Białorusią. W cieniu tych rozciągniętych na trzy dekady wydarzeń działało i działa wielu opozycyjnych demokratów. Choć reprezentują różne pokolenia i polityczne rodowody, to łączy ich wspólny cel: odsunięcie dyktatora od władzy i demokratyzacja kraju. Ale wiele ich również dzieli.
Stopniowo, lecz stanowczo, Unia Europejska zaczyna zaliczać Białoruś do tej samej kategorii państw co Rosja. Najsurowsze środki podejmują kraje graniczące z Białorusią. Jak to się stało, że społeczeństwo, które niegdyś postrzegano jako ofiarę najbrutalniejszej dyktatury w Europie, zaczęto teraz uważać za współwinne jej zbrodni?
W dniach 9–11 lutego wiceprezydent USA złożył oficjalne wizyty w Armenii i Azerbejdżanie. W pierwszej kolejności odwiedził Erywań, a następnie udał się do Baku. W obu stolicach podpisał z głowami państw dokumenty zacieśniające współpracę. Była to pierwsza na tak wysokim szczeblu wizyta ze strony amerykańskiej w obu wymienionych republikach od czasu uzyskania przez nie niepodległości. To pokazuje, że Waszyngton postrzega Kaukaz Południowy jako region o szczególnym znaczeniu strategicznym.
Trójstronny polsko-ukraińsko-niemiecki zespół pracuje nad rekomendacjami do wspólnego podręcznika historii. Jego przygotowaniu mają posłużyć doświadczenia Polski i Niemiec w pracy nad podręcznikiem Europa. Nasza historia. „Jeśli Polsce i Ukrainie nie uda się napisać wspólnego podręcznika do historii, znajdą się tacy, którzy się za to zabiorą. I nie będą to ci, którzy wspierają polsko-ukraińskie pojednanie” – mówi Marcin Wiatr.
Agresja Rosji na Ukrainę z 24 lutego 2022 roku zmieniła wszystko. Z jednej strony przyniosła krach imperialnych rojeń Moskwy, z drugiej – spowodowała solidarną reakcję państw zachodnich. To daje nadzieję na przyszłość, choć spokojnie już nie będzie. W rocznicę ataku Rosji na Ukrainę i w momencie przyjazdu Joe Bidena do Polski nakładem Wydawnictwa Agora ukazuje się książka Pawła Kowala i Agnieszki Lichnerowicz Spokojnie już nie będzie. Koniec naszej belle epoque.
Rosja coraz mocniej wpływa na to, jak Białorusini myślą o własnej historii. Po 2020 r. państwowa narracja skręciła wyraźnie w stronę Moskwy – wypierane są wątki związane z Europą, a na ich miejsce wraca sowiecka wizja przeszłości. To nie tylko spór o interpretację historii, ale element szerszej walki o tożsamość i przyszłość kraju.
Na terenie dawidgródzkiej ordynacji Karola Radziwiłła mieszkało wielu sławnych ludzi, którzy byli przyjaciółmi księcia. Wśród nich wyróżniał się generał Adrian Carton de Wiart. Urodził się w Belgii, studiował w Wielkiej Brytanii, walczył w Afryce, służył w Polsce i przez 15 lat mieszkał na Polesiu.
